< prethodno | sadržaj | sledece >
.
Ljubiša Rajić
profesor Filološkog fakulteta u Beogradu
Za mene, seksualno zlostavljanje žene je svaka nasilna i nameravana povreda telesnog ili duhovnog integriteta jedne žene, a koje se izvršava svesno i sa namerom da se ženi nanese zlo u vidu ozbiljnih ili trajnih telesnih ili duhovnih povreda ili njihove kombinacije Pod tim podrazumevam pojedinačno i grupno silovanje, primoravanje na seksualni odnos sa trećim licem ili životinjom, silovanje pomoću nekog predmeta, telesno mučenje koje je zasnovano na seksualnoj osnovi bez obzira da li jeste ili nije povezano sa činom silovanja, primoravanje na prostituciju, nasilno delimično ili potpuno svlačenje ili kakav drugi vid ozbiljnog narušavanja fizičkog ili duhovnog integriteta čiji je motiv u seksualnosti. Smatram da je posebno težak vid takvog nasilja kada se ono čini uprkos jasnom otporu žene ili se čini nad ženom koja nije svesna ni svojih ni tuđih postupaka zbog toga što je svojom voljom ili voljom drugih pijana, drogirana, pod anestezijom, uticajem lekova ili na kakav drugi način onesposobljena da pruži fizički ili psihički otpor ili to ne može da čini zbog mentalne zaostalosti, invalidnosti, senilnosti, neke povrede i drugih sličnih stanja.
Seksualno uznemiravanje je za mene svaki čin kojim se zadire u telesni i duhovni integritet žene štipanjem, pipkanjem, dobacivanjem, nedoličnim ponudama, ucenjivanjem i sličnim činovima, ali bez nanošenja povreda. Ipak, nužno je ostaviti i jedan slobodan prostor za normalno ljudsko upoznavanja i uspostavljanje kontakta između polova i to ne smatrati uznemiravanjem. Ta granica niti jeste niti može uvek biti jasna, a prekoračuje se, po mom shvatanju, samo u slučaju da se to čini protivno volji žene ili i nakon jasnog upozorenja da žena to smatra uznemiravanjem. Isto tako potrebno je voditi računa i da pravo žene da ne bude seksualno uznemiravana ne bude zloupotrebljeno lažnim optužbama koje, na dugu stazu, ipak najviše štete ženama. Međutim, to je već stvar vaspitanja, obrazovanja i pravnih normi.
Smatram da je posebno ozbiljan vid seksualnog zlostavljanja ili uznemiravanja kada to čini osoba koja je fizički snažnija, pa je nemoguće pružiti fizički otpor, u nadređenom je društvenom položaju kao, na primer, šef u odnosu na zaposlene, nastavnik u odnosu na učenike ili studente, osoba je od posebnog poverenja kao, na primer, roditelj ili rođak, jeste lice čija je dužnost da štiti tuđe zdravlje kao, na primer, lekar ili psiholog, ili tuđa prava kao, na primer, policajac, islednik, inspektor i u drugim sličnim slučajevima. Za mene je zlostavljanje i kada lica koja po službenoj dužnosti moraju da pomažu osobama izloženim seksualnom zlostavljanju ili uznemiravanju, omalovažavaju ili ponižavaju žrtvu načinom na koji vode istragu ili pružaju pomoć.
Za mene, seksualno zlostavljanje deteta je sve što je i seksualno zlostavljanje odrasle žene, samo smatram da je mnogo gore, jer je dete nemoćnije i da prepozna i da se fizički ili psihički suprotstavi zlostavljanju, a fizičke i psihičke posledice mogu biti trajnije. Osnovni problem je što rano seksualno sazrevanje dece nije praćeno i odgovarajućim kognitivnim sazrevanjem, dok dečiju seksualnost istovremeno podstiču reklame, industrija zabave, moda i druge pojave koje u znatnoj meri brišu razliku između dece i odraslih. Zato seksualno zlostavljanje dece nije više samo problem patološkog ponašanja pojedinaca kao kod incesta, silovanja dece, seksualnog mučenja i sličnih činova, već i nužna posledica društvenog razvoja koji deci pridaje atribute odraslih. Istovremeno, valja voditi računa da su u različitim istorijskim periodima, odnosno različitim društvenim grupama unutar iste kulture, te u različitim kulturama prestanak detinjstva i prelazak u odraslo doba koliko stvar seksualnog sazrevanja toliko i stvar društvenih normi, što je takođe stvar vaspitanja, obrazovanja i pravnih normi u datom društvu.
